Συνέντευξη στην εφημερίδα ΠΟΛΙΤΗΣ της Κύπρου

Κυριακή, 21 Φεβρουάριος, 2010 (All day)
Λευκωσία
Κύπρος

Η επιστήμη του παγκόσμιου ιστού

 Της Μιράντας Λυσάνδρου

Πριν από σαράντα περίπου χρόνια γεννήθηκε ως ερευνητικό πρόγραμμα το ίντερνετ. Ένα μικρό δίκτυο υπολογιστών, που ένωνε κάποια πανεπιστήμια στις ΗΠΑ, με δραματικά μικρές ταχύτητες μεταφοράς δεδομένων. Το 1991, είκοσι δύο χρόνια αργότερα, γεννήθηκε στο CERN της Ελβετίας -και πάλι ως ερευνητικό πρόγραμμα- υπό τον Tim Berners-Lee, ο παγκόσμιος ιστός. Το World Wide Web (www), που έδωσε την ευκαιρία στον κόσμο, μέσα από το πρωτόκολλο μεταφοράς ιστοσελίδων HTTP και το συντακτικό της γλώσσας κατασκευής ιστοσελίδων HTML, να αναπτύξει μια τεράστια συλλογή ιστοσελίδων. Μία παγκόσμια ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια τρισεκατομμυρίων ιστοσελίδων, διάσπαρτα αποθηκευμένων σε εκατομμύρια υπολογιστές ανά τον κόσμο, που μπορεί να διαβαστεί χάρη στην υποδομή του ίντερνετ.
Σήμερα, δεκαεννιά χρόνια μετά, το ίντερνετ και το web θεωρούνται δεδομένα στη ζωή μας. Έχουν βοηθήσει την ανθρωπότητα να κάνει τη ζωή της πιο εύκολη μέσα από τις διάφορες εφαρμογές, έχουν ενοποιήσει το παγκόσμιο εμπόριο, έχουν κάνει τους ρυθμούς της καθημερινότητάς μας γοργούς, έχουν αλλάξει τον τρόπο εργασίας, εκπαίδευσης, εξυπηρέτησης κι επικοινωνίας. Οι νέοι δεν καταλαβαίνουν τη ζωή χωρίς αυτό και οι παλαιότεροι αποτελούν τη γενιά μετάβασης. Αυτή η τελευταία γενιά, η οποία αντιλαμβάνεται και καλύτερα τα προβλήματα που έφερε μαζί του το διαδίκτυο, προσπαθεί μέσα από μια διεθνή συνεργασία να βάλει τα πράγματα σε τάξη, για να γίνει ο ψηφιακός μας κόσμος λίγο πιο συμβατός με τη φυσική ζωή.
Ο καθηγητής Μιχάλης Βαφόπουλος, συντονιστής του μεταπτυχιακού προγράμματος του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για την Επιστήμη του web, συμμετέχει σ΄ αυτή τη διαδικασία μελέτης της συμπεριφοράς της κοινότητας των χρηστών και ανάκτησης της επιστημονικής γνώσης γύρω από το διαδίκτυο και τον παγκόσμιο ιστό. Πρόσφατα βρισκόταν στην Κύπρο για να συμμετάσχει σε ημερίδα της cyta με αφορμή την Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου και μίλησε στον «Π» για τα κοινωνικά προβλήματα του web και του ίντερνετ (η προστασία των προσωπικών δεδομένων, το Privacy, η ασφάλεια, τα πνευματικά δικαιώματα, η εγκυρότητα κλπ) και για τη συνεργασία που γίνεται για να εξισορροπηθεί η κατάσταση.

Επιστημονική γνώση
Είστε ο συντονιστής του μεταπτυχιακού προγράμματος του Αριστοτέλειου, Επιστήμη του Ιστού. Είναι επιστήμη το web;
Η λεγόμενη web science είναι μια νέα διεπιστημονική προσέγγιση. Αυτό που μας οδήγησε σ΄ αυτή την προσπάθεια -πιστεύω με αρκετή καθυστέρηση γιατί πέσαμε με τα μούτρα όλοι να το χρησιμοποιούμε- είναι τα καταιγιστικά ερωτήματα που έρχονται από το διαδίκτυο και κατακλύζουν την καθημερινότητά μας. Το διαδίκτυο εμπλέκεται πια σχεδόν σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας και το πρώτο πράγμα που κοιτάμε στην επιστημονική μελέτη του είναι να το καταλάβουμε. Ποια είναι τα δεδομένα μας; Ένας κόσμος με ένα τρις ιστοσελίδες, δύο δις χρήστες και 10 δις ερωτήσεις την ημέρα. Οι άνθρωποι το αγκάλιασαν με τα blogs, με το you tube, με τη συμμετοχή και με τον άμεσο τρόπο επικοινωνίας. Ένα άλλο δεδομένο είναι η διαφημιστική δαπάνη που μεγαλώνει γεωμετρικά. Στην Αγγλία τον προηγούμενο μήνα η διαφημιστική δαπάνη στο διαδίκτυο ξεπέρασε τα παραδοσιακά Μέσα Ενημέρωσης. Αφού μελετήσουμε το web, θα έρθουμε να δώσουμε απαντήσεις στα ερωτήματα που μας απασχολούν.
Απ΄ ό,τι φαίνεται, το τεχνικό μέρος έχει πάρει το δρόμο του. Τα κοινωνικά ζητήματα είναι εκείνα που απασχολούν περισσότερο, όπως η προστασία των προσωπικών δεδομένων, η ιδιωτικότητα, η ασφάλεια, τα πνευματικά δικαιώματα, η εγκυρότητα κλπ.
Είναι αλήθεια πως, ενώ στην αρχή ήταν τεχνολογικά τα ερωτήματα, οι τύποι π.χ. των προτύπων, οι επιστήμονες άρχισαν να δέχονται πιέσεις για κοινωνικά ζητήματα. Εκεί ήταν που αντιληφθήκαμε ότι έπρεπε να φτιάξουμε έναν φορέα που ν΄ ασχοληθεί επιστημονικά με αυτά. Το 2006 βγήκε το πρώτο βιβλίο, που ονομάζεται «Το πλαίσιο της τέχνης του διαδικτύου»...
Του Berners-Lee, το οποίο έχετε μεταφράσει στα ελληνικά.
Ακριβώς. Όταν κυκλοφόρησε στα αγγλικά, άρχισε να μπαίνει σιγά-σιγά στην ατζέντα για συζήτηση. Το 2009, μετά από μεγάλη ζύμωση σε ακαδημαϊκό, επιχειρηματικό και κοινωνικό επίπεδο, κάναμε την επίσημη έναρξη της επιστήμης, μέσα από ένα συνέδριο που έγινε πέρσι το Φεβρουάριο στην Αθήνα. Εκεί φτιάχτηκε ένας φορέας-ομπρέλα, το web foundation, που δραστηριοποιείται κάτω τρεις συνιστώσες: την τεχνική πτυχή, ώστε να είμαστε σίγουροι ότι θα δουλεύει αποτελεσματικά η τεχνολογία, την επιστημονική μελέτη (web science) και το πώς η επιστήμη θα βελτιώσει τη ζωή μας (web society).

Θα διδάσκεται στα σχολεία
Η προσπάθεια αυτή γίνεται σε διεθνές επίπεδο, έτσι;
Ναι. Φτιάξαμε ένα μεταπτυχιακό στο Σαουθάμπτον και ένα στην Ελλάδα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Εμείς έχουμε αναλάβει να μεταλαμπαδεύσουμε την επιστημονική γνώση της web science στη νοτιανατολική Ευρώπη και Ρωσία. Ξεκινήσαμε με μεταπτυχιακό για να μπολιάσουμε και τους φοιτητές μας και την κοινωνία, ενώ έχουμε βάλει προπτυχιακό μάθημα επιλογής σε όλα τα πανεπιστήμια σχεδόν, όπου το βιβλίο του Berners-Lee χρησιμοποιείται ως διδακτικό εγχειρίδιο. Το μεταπτυχιακό δουλεύει στην Ελλάδα σε τρεις τομείς. Ο πρώτος είναι η διδακτική του διαδικτύου από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο. Φτιάχνουμε πιλοτικά προγράμματα σπουδών. Στόχος μας, να βάλουμε το διαδίκτυο στα σχολεία κι όχι απλώς τον υπολογιστή, οριζόντια σε όλα τα μαθήματα. Τις προτάσεις μας θα τις μοιραστούμε με τη διεθνή κοινότητα.
Αυτή η εργασία είχε κάποιο αποτέλεσμα ήδη;
Η ανταπόκριση είναι πραγματικά συγκινητική. Οι μαθητές ζητάνε να μάθουν. Σχεδόν το απαιτούν.

Λευκή Βίβλος Διαδικτύου
Και το δεύτερο που κάνετε στο Αριστοτέλειο;
Μας ενδιαφέρει η ασφάλεια, η ιδιωτικότητα και η αξιοπιστία του διαδικτύου.
Τα κοινωνικά ζητήματα που αναφύονται μέσα από το διαδίκτυο και το web.
Τα πιο φλέγοντα ζητήματα, θα έλεγα. Με αυτή τη λογική φτιάξαμε τη «Λευκή Βίβλο» της αξιοπιστίας του διαδικτύου, η οποία θα ενσωματωθεί ως διακήρυξη τις επόμενες λίγες ημέρες στο Κοινοτικό Κεκτημένο. Για να γίνει αυτό, εργάστηκε μια μεγάλη ομάδα επιστημόνων στην ΕΕ, διαβουλευτήκαμε για δύο χρόνια και το κείμενο ολοκληρώθηκε τώρα. Και το τρίτο που κάνουμε στο Πανεπιστήμιο είναι η μοντελοποίηση των λειτουργιών του διαδικτύου έχοντας πάντα στο μυαλό μας την επιχειρηματική εφαρμογή. Η Κύπρος έχει να κερδίσει πολλά, γιατί είναι μια χώρα που βασίζεται στις υπηρεσίες, οι οποίες ενσωματώνονται πολύ πιο εύκολα στο διαδίκτυο. Ο τουρισμός είναι η πιο δημοφιλής υπηρεσία στο διαδίκτυο, μετά την πορνογραφία, και εδώ υπάρχει πεδίο δόξης λαμπρό. Όχι μόνο στο να κλείνεις εισιτήρια, αυτό είναι πια τετριμμένο. Το να βλέπεις τον προορισμό, το να ακούς σχόλια - το λεγόμενο web2. Πιστεύω ότι η Κύπρος πρέπει να επενδύσει στρατηγικά στις υπηρεσίες στο διαδίκτυο.
Κάνατε κάποιες επαφές εδώ για το πώς μπορεί να μεταφερθεί η γνώση που δημιουργείται γύρω από το αντικείμενο;
Έκανα ήδη μια πρώτη επαφή με το Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Τμήμα Πληροφορικής.

Είμαστε στην αρχή
Βρισκόμαστε στην αρχή της web science. 'Αρα, η Λευκή Βίβλος απλώς κωδικοποιεί κάποια πράγματα.
Τα βασικά ερωτήματα που απορρέουν από το διαδίκτυο δεν έχουν απαντηθεί. Τώρα βάζουμε το πλαίσιο συζήτησης και στοχεύουμε σε συγκεκριμένες απαντήσεις. Ψηλαφούμε το περιβάλλον και πρέπει να σκεφτούμε κάποιες βασικές αρχές, που ίσως μας βοηθήσουν να περνάμε καλύτερα στο διαδίκτυο. Πρώτη βασική αρχή είναι πως το διαδίκτυο δεν είναι ούτε ο παράδεισος, ούτε η κόλαση. Το διαδίκτυο είναι άνθρωποι. 'Ανθρωποι σε νέο περιβάλλον όπου ο τόπος και ο χρόνος μπαίνει στο παρασκήνιο. Ενώ στη ζωή μας θέλει προσπάθεια να γνωρίσεις ανθρώπους, φυσική ή οικονομική, στο διαδίκτυο αυτή είναι πολύ μικρή. Επομένως, πρέπει να καταλάβουμε πώς μεταφέρονται αυτές οι λειτουργίες σε ένα καινούργιο κόσμο που έχει τους ίδιους κανόνες με τη ζωή μας. Όταν λέμε ή γράφουμε κάτι στο διαδίκτυο, έχει και θετικά έχει και αρνητικά. Το καλό είναι πως μας βλέπουν όλοι. Λες κάτι που εσύ θεωρείς σημαντικό και σε ακούνε όλοι. Αυτό ήταν το όνειρο των επιστημόνων, των φιλοσόφων, των δημοσιογράφων της παλιάς εποχής. Τώρα όλοι οι άνθρωποι -κι όχι μόνο όσοι έχουν εξουσία- έχουν αυτή τη δυνατότητα. Η συμμετοχή, λοιπόν, είναι η βασική όψη της οικουμενικότητας του διαδικτύου. Ο έλεγχος είναι η άλλη. Εάν εσύ βάλεις μια ωραία φωτογραφία με τη φίλη σου ή το φίλο σου που είσαστε μεθυσμένοι ή φιλιέστε, μετά από 15-20 χρόνια μπορεί να μην έχει σβηστεί και να το βρω εγώ ως υποψήφιος εργοδότης σου...
Έχουμε δει περιπτώσεις όπου απολύθηκε κόσμος λόγω του facebook...
Φυσικά! Βέβαια, δεν απολύθηκε γιατί το βρήκαμε. Απολύθηκε γιατί καταλάβαμε τι είναι. Στο φυσικό περιβάλλον μάθαμε να καμουφλάρουμε ή να κρύβουμε τα συναισθήματά μας. Συμπεριφερόμαστε έτσι ώστε να είμαστε αποδεκτοί από την κοινωνία μας. Αυτό τον περιορισμό δεν τον μεταφέραμε στο διαδίκτυο κι είναι εκεί που προκύπτουν τα κοινωνικά ζητήματα. Θα πρέπει, όμως, εδώ να πούμε ότι η συμπεριφορά αυτή που περιγράψαμε αποτελεί περιορισμό. Και η ζωή μεταβάλλεται. Πιστεύω ότι η επόμενη γενιά θα ξεπεράσει αυτούς τους περιορισμούς. Εμείς είμαστε η μεταβατική γενιά και πατάμε τα πόδια μας σε δύο βάρκες. Η μία είναι ταχύπλοο κι η άλλη μαούνα. Εμείς, που πατάμε και στη μαούνα, κάνουμε ενέσεις ταχύτητας για να φτάσουμε το ταχύπλοο. Κάπου τα έχουμε χαμένα. Ο ενθουσιασμός μάς κάνει να κάνουμε και υπερβολές. Σε μερικά χρόνια θα βρούμε το βηματισμό μας. Την ισορροπία την οποία υπαγορεύει η βιολογία μας.

Η εξάπλωση του web απαιτεί ευρυζωνικό διαδίκτυο. Όμως, ακόμη η διείσδυση είναι χαμηλή στην Ευρώπη...
H ελεύθερη πρόσβαση στη δομημένη πληροφορία είναι ένα από τα πιο σημαντικά αγαθά που πρέπει να περιφρουρήσουμε και να φροντίσουμε ως κρίσιμη υποδομή. Ένας άνθρωπος, όπως δικαιούται να έχει το σπίτι του, όπου εκεί δημιουργεί τον προσωπικό του χώρο, έτσι πρέπει να έχει και το δικαίωμα να δημιουργεί τον προσωπικό ψηφιακό του χώρο. Μέσα σ΄ αυτόν, εκείνος θα επιλέγει ποιους θα καλεί και τι θα κάνει. Πιστεύω ότι είμαστε στη φάση που πάμε να συνειδητοποιήσουμε αυτό το αγαθό. Οι πολιτικοί μας, που ανήκουν στην περασμένη γενιά, δεν έχουν αντιληφθεί ότι, αν δεν φτιάξουμε ένα πλαίσιο συμπεριφορών και τεχνολογιών, που να περιβάλλει το ψηφιακό μας σπίτι, δεν θα μπορέσουμε να πάμε παρακάτω. Όλοι δικαιούνται, όπως χρησιμοποιούν το δημόσιο οδικό δίκτυο, να έχουν και πρόσβαση στο ψηφιακό δίκτυο με μικρό κόστος, αν είναι και άποροι, δωρεάν.
Πώς βλέπετε τον νέο ψηφιακό κόσμο;
Όσο περνά ο καιρός, θα βλέπουμε το διαδίκτυο σαν το... ηλεκτρικό ρεύμα. Δεδομένο. Μέχρι τότε, θα έχουμε λύσει και τα περισσότερα προβλήματα και θα αρχίσουμε να συζητούμε για την e-οικολογία. Όπως δεν θέλουμε σκουπίδια στο περιβάλλον μας, έτσι δεν θα θέλουμε σκουπίδια στο ηλεκτρονικό μας περιβάλλον. Υπάρχει πραγματική ανάγκη να φτιάξουμε καλύτερους θεσμούς και πρακτικές στο διαδίκτυο.

 










Twitter @vafopoulos

GitHub Feed

replica rolex watches,Omega Speedmaster Replica UhrenReplica Rolex WatchesSwiss Rolex Replica Watchesimitation replica omega de ville replica watches menreplica watches omega,replica watches sale,replica omega de ville watches replica watches men,replica rolex day date replica watches,swiss rolex replica watches,replica Tag Heuer Carrera watchesbreitling replicacartier replicaomega replicareplique montres Tag HeuerRelica relojes Tag HeuerReplica Tag Heuer Uhrenrolex replicahublot replicaiwc replicatag heuer replicareplica watches australiareplica breitling watches australiareplica omega watches australiareplica cartier australiareplica tag heuer australiareplica omega australiareplica rolex watches australiareplica breitling watches australiareplica hublot watches australiareplica tag heuer australiareplica iwc australiareplica iwc watches australiareplica audemars piguet australiarolex submariner replica watchescartier replica watchesreplica franck muller watches australiatag heuer carrera replica watchesswiss replica watchesswiss cartier replica watchesswiss omega replica watchesswiss rolex replica watchesswiss breitling replica watchesswiss hublot replica watchesswiss tag heuer replica watchesswiss iwc replica watchesswiss audemars piguet replica watchesreplica watches ukReplica Tag Heuer Carrera watches ukbreilling replica watches ukreplica watches uk swissreplica patek philippe watches ukrolex datejust replica watches ukswiss replica rolex submariner watches ukbreitling replica watches ukrolex replica watches ukomega replica watches ukcartier replica watches ukhublot replica watches ukiwc replica watches ukaudemars piguet replica watches ukswiss hublot replica watchesreplica chopard watchesreplica cartier pasha seatimer watchesreplica a lange fake watchescheap michael kors bagscheap michael kors handbags salecheap michael kors outletcheap replica handbags outletcheap michael kors bagsfake michael kors handbagsmichael kors replicareplica michael kors bagsreplica michael kors handbagscheap michael kors bags outletfake handbags wholesalecheap michael kors bagscheap michael kors handbagscheap michael kors outletcheap replica handbags wholesalecheap michael kors replica bagscheap michael kors replica handbagsdiscount michael kors handbagsfake michael kors bagsfake michael kors handbagsmichael kors handbags wholesalemichael kors replicamichael kors replica bagsmichael kors replica handbagsreplica michael korsreplica michael-kors bagsreplica michael kors handbagswholesale michael kors cheap handbagswholesale michael kors outletreplica rolex horlogesreplique montres Rolexreplica Rolex submariner kellotreplica Rolex ceasuriReplicas de relogios Rolexreplicas de relojes rolexrolex replicas relojesrepliki zegarkw Rolexrolex datejust replique montres de luxereplique relojes rolex daydaterolex Replica de relojesrolex replik uhrenreplik rolex UhrenReplica de relojes Omegareplica de relojes Cartiercheap nike outletcheap nikecheap nike air jordancheap nike air maxcheap nike air max 90cheap nike sneakers shoesreplica nikescheap nike air max women shoescheap nike air max shoescheap nike shoes chinacheap nike shoescheap nike air jordan shoescheap nike air max shoesnike shoescheap nike sneakers shoesreplica nike shoescheap nike air max 90 shoesreplica nike shoesreplica nikereplica nike air jordancheap nike air mxcheap nike air jordancheap nike air maxcheap nike air max 90
cheap replica watches for sale replica watches for sale online cheap replica watches australia cheap replica rolex swiss watches luxury replica rolex watches cheap replica watches for sale cheap replica watches for sale cheap replica watches online cheap swiss replica watches online luxury swiss replica watches uk cheap luxury replica watches uk cheap replica watches for sale cheap swiss replica watches cheap luxury replica watches