Κοινή συνέντευξη με τον Γιώργο Μητακίδη στην εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος

Δευτέρα, 7 Ιούλιος, 2008 (All day)
Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ, Αθήνα
Ελλάδα

Με 2 δισεκατομμύρια χρήστες (ένας στους τρείς κατοίκους της γης) και 15 χρόνια “ελεύθερης» ζωής το διαδίκτυο της καθημερινότητας μας, ο παγκόσμιος ιστός (web), ο οικουμενικός ιστός επικοινωνίας εκατομμυρίων ανθρώπων, έχει φτάσει σε σημείο καμπής. Ενώ εξαπλώνεται ταχύτατα, την ίδια στιγμή βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα υποστηρίζουν Έλληνες και ξένοι ειδικοί, ανάμεσα τους και οι Έλληνες πανεπιστημιακοί Γιώργος Μητακίδης και Μιχάλης Βαφόπουλος. Παρά την φαινομενική αυτή αντίφαση, θεωρείται μακράν η σπουδαιότερη εφαρμογή  της πληροφορικής σήμερα, ενδεχομένως και μια από τις μεγαλύτερες εφευρέσεις που έχουν γίνει ποτέ στην ιστορία του ανθρώπου. Ίσως μάλιστα η σημερινή γενιά να είναι η πρώτη, στη σύγχρονη ιστορία, που ενώ ζει την ανακάλυψη ενός τέτοιου  σημαντικού τεχνολογικού μέσου, ταυτόχρονα την αξιοποιεί σε όλα τα επίπεδα. Στόχος του πνευματικού πατέρα του web (παγκόσμιου ιστού), Tim Berners Lee, ήταν το «παιδί» του να αποτελεί κτήμα ολόκληρης της ανθρωπότητας. Στην παγκόσμια διάσταση του πλέον το διαδίκτυο  είναι ένας πανίσχυρος μηχανισμός ελεύθερης πληροφόρησης και αδιαμφισβήτητος φορέας για την στήριξη της δημοκρατίας, του πολιτισμού, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και της ενημέρωσης οπουδήποτε στη γη.

 Η συμβολή της Ελλάδας

Η Ελλάδα προετοιμάζεται να παίξει σημαντικό ρόλο και στη μελλοντική του εξέλιξη του web, αφού στις 18, 19 και 20  Μαρτίου του 2009, θα είναι η διοργανώτρια χώρα του πρώτου Διεθνούς συνεδρίου για την «Επιστήμη του Ιστού». Δηλαδή την επιστημονική μελέτη του διαδικτύου με χώρο διεξαγωγής του τον «Ελληνικό Κόσμο», τμήμα του Πολιτιστικού Κέντρου του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού. Να σημειωθεί ότι το Ίδρυμα πρωτοπόρησε στην ζεύξη των ψηφιακών τεχνολογιών με τις ανθρωπιστικές επιστήμες. Επίσημος ομιλητής θα  είναι ο  Tim Berners-Lee και οι δυο βασικοί συνεργάτες του, η καθηγήτρια και αντιπρόεδρος της ACΜ (ο μεγαλύτερος επιστημονικός οργανισμός πληροφορικής), η  νεοεκλεγείσα πρόεδρος της, καθηγήτρια Wendy Hall καθώς και ο καθηγητής Nigel Shadbolt. Επίσης ο άνθρωπος, που από ελληνικής πλευράς, συνέβαλε όσο λίγοι στην ανάπτυξη και καθιέρωση του διαδικτύου/web στην Ευρώπη, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας και πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου του ΕΑΙΤΥ κ. Γιώργος Μητακίδης. Μεταξύ των Ελλήνων και ο κ. Μιχάλης Βαφόπουλος, διδάσκων στο τμήμα πολιτισμικής τεχνολογίας και επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και μεταφραστής στη γλώσσα μας του βιβλίου που έγραψε για το web ο Tim Berners-Lee και το οποίο διδάσκεται στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Πατρών, Πειραιά και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Ως απόσταγμα της γενικότερης γνώσης που αποκομίζει κανείς μεταφράζοντας το βιβλίο του Tim Berners-Lee, ο κ. Βαφόπουλος θα πει στον Ε.Τ. ότι η υφισταμένη γνώση,  από πολλές και διάφορες ενότητες της επιστήμης πρέπει να ενσωματωθεί στο διαδίκτυο προς όφελος του ανθρώπου. Μια πρόθεση που προς το παρόν αποτελεί ένα μεγάλο ερώτημα για τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν. Όμως το web δεν είναι μόνον γνώση και μια τεράστια, συνεχώς ανανεούμενη βιβλιοθήκη αλλά και μια μηχανή παραγωγής πολλών χρημάτων με ολοένα και περισσότερο αυξανομένους ρυθμούς. Αν και πνευματικός του πατέρας λόγω ιδεολογίας δεν κέρδισε ούτε και διεκδίκησε οτιδήποτε υλικό οι χρήστες του δημιουργήματος, άτομα και εταιρίες κερδίζουν μεγάλα με την προσφορά υπηρεσιών στο διαδίκτυο. Είναι δεδομένο ότι ο Tim Berners-Lee εσκεμμένα δημιούργησε το web με την λογική της ουδετερότητας στη χρήση, του μηδενικού κόστους πρόσβασης και της συνεχούς δημιουργίας νέου περιεχομένου επισημαίνει ο κ. Βαφόπουλος. Όμως εξ ίσου σίγουρο είναι ότι κάποιοι θα προσπαθήσουν να εκμηδενίσουν την πολύπλευρα κοινωφελή ιδιότητα του διαδικτύου. Τώρα λοιπόν μετά τον πρώτο ενθουσιασμό πρέπει να εξετασθούν τα συστατικά αυτής της τεχνολογίας και να θεσμοθετηθούν όροι χρήσης.  

Από το αρχικό ιντερνετ στα κοινωνικά δίκτυα και στην παγκόσμια στήριξη της δημοκρατίας

 Στη σημαντική ημερίδα, που έγινε πρόσφατα στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, ο καθηγητής Γιώργος Μητακίδης διασαφήνισε πως όλοι μπορούμε να μην είμαστε απλοί χρήστες του ίντερνετ, με απολαβή και προσφορά, ενώ επέμενε στα κοινωνικά δίκτυα, που μέσω του web δημιουργούνται σε κάθε μορφή επιστημονικής και επαγγελματικής δραστηριότητας. «Αν εξαιρέσουμε τη χώρα μας και ορισμένες στα Βαλκάνια, που βρίσκονται ακόμη σε καθυστέρηση, μεγάλο μέρος του αναπτυγμένου κόσμου πλησιάζει την οικουμενική κάλυψη». «Επομένως πρέπει να υιοθετήσουμε πολύ πιο γρήγορους ρυθμούς»  σχολίασε με σημασία ο κ. Μητακίδης. Για να προσθέσει ότι «ανάλογα με την χρήση υπάρχει διαφορετική οπτική γωνία στην ερμηνεία. Τα παιδιά αποδίδουν μια συγκεκριμένη ερμηνεία, και κατά περίπτωση διαφορετική οι δικηγόροι, οι γιατροί, οι μηχανικοί, οι πολιτικοί, οι ψυχολόγοι, οι διάφοροι εγκληματίες, και βέβαια οι μπλόγκερς. Αυτοί που συχνά εξαπολύουν… τις ντομάτες (και καλά κάνουν) αλλοτινών εποχών, κατά του συστήματος.  Όμως το πιο θετικό από όλα είναι ότι τα παιδιά είναι οι πραγματικοί ψηφιακοί ιθαγενείς που εξοικειώνονται ταχύτατα με τις τεχνολογίες». Ενα μέτρο της δύναμης που έχει αποκτήσει ο λεγόμενος κοινωνικός ιστός, σχολιάζει ο κ. Βαφόπουλος, είναι η αντίδραση των αντιδημοκρατικών καθεστώτων προς το web. Παράδειγμα είναι  η απόφαση της κυβέρνησης του Πακιστάν να «κλείσει» όλες τις διευθύνσεις πρόσβασης στο δημοφιλές You Tube…». Επομένως ένας από τους αμεσότερους στόχους της διαδικτυακής κοινότητας είναι να  αρθούν τα εμπόδια διακίνησης οποιασδήποτε πληροφορίας μέσω του web, όπως συμβαίνει και στην Κίνα. Ήδη στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει προσπάθεια ενός νέου φορέα που θα κληθεί να αντιμετωπίσει θέματα όπως και αυτά στα πλαίσια της επιστήμης του ιστού. Ο φορέας είναι εγκατεστημένος στη Θεσσαλονίκη και θα στελεχώνεται από τρία πρόσωπα τους κ. Μητακίδη Γιώργο, Μιχάλη Βαφόπουλο και Γιάννη Αντωνίου, πρόεδρο του μαθηματικού τμήματος του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου.     

 Διεπιστημονικότητα, ισότιμη προσέγγιση και εμπιστοσύνη

Κυρίαρχη ιδέα σε ότι αφορά στην ταυτότητα του διαδικτύου, είναι η ισότιμη προσέγγιση και η διεπιστημονικότητα του, που περιλαμβάνει δεκάδες διαφορετικές πτυχές. Τώρα περισσότερο παρά ποτέ  έχει μεγαλύτερη ελπίδα διότι πλέον το Web είναι να καθημερινό εργαλείο για όλους. Ίσως είναι η μοναδική περίπτωση που μια τόσο σημαντική δημιουργία του ανθρώπου ταυτόχρονα αποτελεί εργαλείο άλλα και επιστημονική μελέτη. Προσπαθώντας να ιεραρχήσουμε κάποιες από τις ιδιότητες του, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι το «ιντερνετ» επηρεάζει και τελικώς αλλάζει τρεις πολύ σημαντικές ιδιότητες της καθημερινότητας μας, το χώρο, το χρόνο και το σύνολο των επιλογών μας. Χάρις σε αυτό μπορούμε να εργαστούμε από οπουδήποτε για οτιδήποτε, πέρα από τα συνήθη τυπικά ωράρια. Στη βάση αυτή αλλάζει πλέον και η ερμηνεία του τρίπτυχου χρήση, νομή,  και κατοχή αφού μπορούμε να αποκτήσουμε σχεδόν οποιαδήποτε πληροφορία που αρχικά δημιουργήθηκε για λίγους αποδέκτες. Χάρις στο διαδίκτυο διαπιστώνουμε ότι αναζητώντας κάτι πολύ συγκεκριμένο τελικά εντοπίζουμε και χρησιμοποιούμε πολύ συνθέτες εφαρμογές. Αυτή η συνεχής συσσώρευση δυνατοτήτων προσδίδει λογική βάση στην άποψη ότι μπορεί να θεωρηθεί ένα παγκόσμιο μυαλό. Επίσης από την ολοένα περισσότερο εξαπλούμενη χρήση του ιντερνετ δημιουργούνται πολύ σημαντικές κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις.  Βλέπουμε ότι μέσα από διαδοχικά στάδια αλλαγής μεταβαίνουμε από την παραδοσιακή έννοια της κεφαλαιοκρατίας στην πληροφοριοκρατία. Σε συνδυασμό όμως με την αυξανόμενη διάχυση γνώσης αναδύεται και το ζήτημα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Πρόκειται για μια συζήτηση που με την πάροδο του χρόνου θα παίρνει συνεχώς μεγαλύτερες διαστάσεις. Η προσπάθεια για συνεχή αξιοπιστία στην ζωή μας επιχειρείται να επικρατήσει και για την ανάλογη ατμόσφαιρα επιχειρείται λειτουργία του web.










Twitter @vafopoulos

GitHub Feed